Elektrik kesildiğinde ne olur?

• Kayıt cihazı (NVR/DVR) kapanır: Kesinti süresince hiçbir görüntü kaydedilmez.
• PoE switch kapanır: IP kameralar enerjisiz kalır.
• Modem kapanır: Telefondan izleme ve alarm bildirimleri kesilir.
• Alarm paneli kendi aküsüyle çalışır: Ancak 7 Ah’lik bir akü uzun kesintide tükenebilir.
• Ani enerji gidip gelmesi: Kayıt cihazının diskine ve elektronik kartlara zarar verebilir.

Önce yükü hesaplayın

Yedekleme süresi, sistemin toplam güç tüketimine bağlıdır. Aşağıdaki değerler tipik aralıklardır; kesin değer cihaz etiketinden okunmalıdır.

Seçenekleri karşılaştırma

UPS

Kesinti anında enerji vermeye devam eder ve aynı zamanda gerilim dalgalanmalarına karşı koruma sağlar. Dahili aküleri genellikle kısa süreli yedekleme içindir. Harici akü kabini eklenebilen modellerde süre saatlere çıkarılabilir. Ayrıntılar için UPS güç kaynağı uygulamaları sayfamıza bakabilirsiniz.

Akülü inverter

Yüksek kapasiteli aküler (örneğin 100–200 Ah) ve tam sinüs inverter ile birkaç saatten yarım güne kadar yedekleme sağlar. Şebeke geldiğinde aküleri otomatik şarj eder. Kamera, kayıt cihazı, modem ve alarm gibi düşük güçlü sistemler için uzun süreli yedeklemenin en ekonomik yollarından biridir.

Solar destekli sistem

Akülü sisteme güneş paneli eklenerek gün içinde şarj sağlanır. Şebekenin zayıf olduğu ya da hiç olmadığı şantiye, bağ evi, depo ve uzak noktalarda kamera ve alarm sistemlerini günlerce çalıştırabilir. Kış aylarında güneşlenme süresi kısaldığı için panel ve akü kapasitesi buna göre seçilmelidir.

Jeneratör

Yakıt oldukça uzun süre enerji sağlar; ancak devreye girmesi birkaç saniye sürer ve çıkış gerilimi ile frekansı dalgalanabilir. Bu yüzden hassas cihazlar jeneratöre doğrudan değil, bir UPS üzerinden bağlanmalıdır: UPS, jeneratör devreye girene kadar köprü görevi görür ve dalgalanmaları filtreler.

Örnek hesap: 90 W’lık kamera sistemi

• Toplam yük: yaklaşık 90 W.
• Akü: 2 × 12 V 100 Ah kurşun-asit = 2.400 Wh.
• Kullanılabilir enerji: 2.400 Wh × 0,5 (akü ömrü için deşarj sınırı) × 0,85 (inverter verimi) ≈ 1.020 Wh.
• Yedekleme süresi: 1.020 Wh ÷ 90 W ≈ 11 saat.
• Aynı kapasitede LiFePO4 akü ile: 2.400 × 0,8 × 0,85 ≈ 1.630 Wh → yaklaşık 18 saat.

Akü kapasitesi, ağırlığı ve yedekleme süresi hesabının ayrıntılarını akü rehberimizde bulabilirsiniz.

Solar panel kapasitesi nasıl kabaca hesaplanır?

Panel gücü (W) ≈ günlük tüketim (Wh) ÷ etkili güneşlenme süresi (saat) ÷ 0,75. Örnek: 90 W’lık sistem günde 2.160 Wh tüketir; etkili güneşlenme süresi 3 saat kabul edilirse yaklaşık 960 W panel gerekir. Kış aylarında bu süre kısaldığı için daha yüksek panel gücü ve birkaç günlük akü kapasitesi planlanmalıdır.

Sahadan örnekler

Sık sorulan sorular

UPS ile akülü inverter arasındaki fark nedir?

UPS, kesinti anında enerjiyi kesintisiz devralır ve gerilim dalgalanmalarına karşı sürekli koruma sağlar; dahili aküleri genellikle kısa süre içindir. Akülü inverter ise yüksek kapasiteli harici akülerle uzun süreli yedekleme için tasarlanır. Uzun süre için harici akü kabinli UPS de bir seçenektir.

Kamera sistemi elektrik kesintisinde ne kadar çalışır?

Süre, sistemin güç tüketimine ve akü kapasitesine bağlıdır. Örneğin 90 W’lık 8 kameralı bir sistem, 2 adet 12 V 100 Ah kurşun-asit akü ile yaklaşık 11 saat çalışabilir.

Solar sistem kış aylarında yeterli olur mu?

Kışın güneşlenme süresi kısaldığı ve bulutlu günler arttığı için panel gücü ve akü kapasitesi yaz değerlerine göre değil, kış koşullarına göre seçilmelidir. Kritik sistemlerde şebeke veya jeneratörle şarj desteği eklenmesi önerilir.

Jeneratör varken UPS’e gerek var mı?

Evet. Jeneratör devreye girene kadar geçen sürede cihazlar kapanır ve jeneratörün çıkışı dalgalı olabilir. UPS bu arayı kesintisiz kapatır ve hassas cihazları dalgalanmalardan korur.

Akülerin ömrü ne kadardır?

Kurşun-asit (VRLA) aküler kullanım koşullarına göre genellikle birkaç yılda değişim gerektirir; sıcak ortam ve sık derin deşarj ömrü kısaltır. LiFePO4 aküler çok daha fazla şarj döngüsüne dayanır.

Bu rehber hakkında

Bu içerik, 2008’den bu yana İstanbul’da UPS, kamera, alarm ve network sistemleri kuran Montajburada ekibinin saha deneyimiyle hazırlanmıştır. Yedek enerji çözümleri için bize ulaşabilirsiniz.

AHD kamera nedir?

AHD, HD analog kamera teknolojilerinden biridir; aynı ailede TVI ve CVI de bulunur. Görüntü kamerada analog sinyal olarak üretilir, koaksiyel kablo üzerinden kayıt cihazına (DVR) taşınır ve dijitale orada çevrilir. Eski analog kameralardan farkı, bugün 2 MP ile 8 MP arasında yüksek çözünürlük sunabilmesidir.

IP kamera nedir?

IP kamera, görüntüyü kendi içinde dijitale çevirir, sıkıştırır (H.264/H.265) ve bir bilgisayar ağı üzerinden kayıt cihazına (NVR) gönderir. Cat6 kablo ve PoE (Power over Ethernet) sayesinde tek kablo hem veriyi hem kameranın enerjisini taşır. Her kamera ağda kendi adresine sahip bağımsız bir cihaz gibi çalışır.

AHD ve IP kamera karşılaştırma tablosu

Hangi durumda hangisini seçmeli?

IP kamera seçin, eğer:

• Yeni bir bina veya tadilat sırasında sıfırdan kablolama yapılıyorsa
• 8 ve üzeri kamera, birden fazla kat ya da bina söz konusuysa
• İnsan/araç ayrımı, alan ihlali gibi akıllı alarm özellikleri isteniyorsa
• Yüz veya plaka gibi ayrıntıların net görülmesi gerekiyorsa
• Sistemin ileride kolayca büyütülmesi planlanıyorsa

AHD kamera seçin, eğer:

• Binada çalışır durumda koaksiyel kamera kablolaması varsa
• Az sayıda kamerayla temel güvenlik izleme isteniyorsa
• Bütçe öncelikliyse ve akıllı analiz beklentisi yoksa
• Eski analog sistem, kablolara dokunmadan yenilenmek isteniyorsa

Hibrit çözüm: XVR ile kademeli geçiş

Hibrit kayıt cihazları (XVR) hem AHD kameraları hem de belirli sayıda IP kamerayı aynı anda kaydedebilir. Böylece mevcut koaksiyel kameralar kullanılmaya devam ederken yeni noktalara IP kamera eklenebilir ve sistem zamanla IP’ye geçirilebilir. Kaç IP kanal desteklendiği cihaz modeline göre değişir.

Kablolama ve altyapıda dikkat edilmesi gerekenler

• AHD: Kaliteli koaksiyel kablo ve doğru BNC konnektör sonlandırması görüntü kalitesini doğrudan etkiler. Koaksiyel yerine UTP kullanılması gerekirse video balun ile dönüşüm yapılabilir.
• IP: Cat6 kablo kullanılır; kamera ile switch arası 100 metreyi geçerse ara switch veya fiber gerekir.
• PoE bütçesi: PoE switch’in toplam gücü, bağlı tüm kameraların (özellikle gece IR ile çalışırken) tüketimini karşılamalıdır.
• Enerji sürekliliği: Kayıt cihazı, PoE switch ve modem bir UPS’e bağlanmalıdır; aksi halde kesintide hem kayıt hem uzaktan izleme durur.
• Dış ortam: Dış cephe kameralarında su geçirmez bağlantı kutusu ve aşırı gerilime karşı koruma kullanılmalıdır.

Sahadan örnekler

Kayıt süresi ve depolama nasıl hesaplanır?

Bir kameranın günlük kaplayacağı alan, görüntünün bit hızına (bitrate) bağlıdır. Pratik hesap şudur: Günlük alan (GB) ≈ bit hızı (Mbps) × 10,8.

• Örnek: 4 Mbps ile sürekli kayıt yapan bir kamera günde yaklaşık 43 GB alan kullanır.
• 8 kamera × 43 GB × 30 gün ≈ 10,4 TB; yani 30 günlük sürekli kayıt için yaklaşık 10–12 TB disk gerekir.
• H.265 sıkıştırma, aynı görüntü kalitesinde H.264’e göre belirgin şekilde daha az alan kullanır.
• Yalnızca hareket algılandığında kayıt yapmak, gereken disk alanını önemli ölçüde azaltır.

Gece görüntüsü, hareketli sahneler ve yüksek çözünürlük bit hızını artırır. Bu yüzden disk kapasitesi, kamera sayısı ve istenen kayıt günü birlikte hesaplanmalıdır.

Sık sorulan sorular

AHD kamerayı IP kameraya çevirmek mümkün mü?

Kameranın kendisi dönüştürülemez; IP’ye geçişte kamera değişir. Mevcut koaksiyel kablo, koaksiyel üzerinden ethernet (EoC) dönüştürücülerle bazı durumlarda IP için kullanılabilir, ancak çoğu projede yeni Cat6 kablo çekmek daha sağlıklı sonuç verir.

Mevcut DVR’ıma IP kamera bağlayabilir miyim?

Kayıt cihazınız hibrit (XVR) ise belirli sayıda IP kamera eklenebilir. Sadece analog kanallı bir DVR’a IP kamera bağlanamaz; bu durumda NVR veya hibrit cihaz gerekir.

PoE nedir, neden önemlidir?

PoE (Power over Ethernet), veri ile enerjinin aynı ağ kablosu üzerinden taşınmasıdır. Kamera başına ayrı adaptör ve priz gerekmez; enerji merkezi switch’ten verildiği için tek bir UPS ile tüm kameralar kesintiye karşı korunabilir.

Gece görüşü AHD ve IP kamerada farklı mı?

Gece görüşü teknolojiye değil kameranın modeline bağlıdır. Kızılötesi (IR) mesafesi, düşük ışık sensörü ve renkli gece görüntüsü özelliği hem AHD hem IP modellerde bulunabilir.

Hangisi siber güvenlik açısından daha risklidir?

IP kameralar ağa bağlı olduğu için güçlü şifre, güncel yazılım ve kameraların ayrı bir ağda tutulması gibi önlemler gerektirir. AHD kameralar doğrudan ağa bağlanmaz, ancak DVR uzaktan izleme için ağa bağlı olduğundan aynı önlemler kayıt cihazı için de geçerlidir.

Bu rehber hakkında

Bu içerik, 2008’den bu yana İstanbul’da güvenlik kamerası, alarm ve network sistemleri kuran Montajburada ekibinin saha deneyimiyle hazırlanmıştır. Kamera sistemi keşfi ve kurulumu için bize ulaşabilirsiniz.

Bilgisayarlı örgü makineleri desen dosyalarını ağ üzerinden alır. Bağlantının kesilmesi veya yavaş olması, üretimin durması anlamına gelir. Bu yüzden üretim alanlarındaki ağ altyapısı ofis ortamından farklı bir dikkat ister.

Bu tür projelerde dikkat ettiğimiz noktalar

• Data kablolarının makine enerji hatlarından ayrı tavada ve yeterli mesafede taşınması
• Toz ve titreşime karşı uygun kablo güzergâhı ve korumalı sonlandırma
• Her makine hattının panelde numaralandırılması ve etiketlenmesi
• Desen bilgisayarı ile makineler arasındaki bağlantının test edilmesi
• İleride eklenecek makineler için yedek hat ve port bırakılması

AC şarj ve DC hızlı şarj farkı

Elektrik şebekesi alternatif akım (AC), araç bataryası ise doğru akım (DC) ile çalışır. Ev ve sitelerde kullanılan AC şarj cihazları dönüşüm yapmaz; aracın içindeki şarj ünitesine güvenli şekilde AC enerji verir, dönüşümü araç yapar. Yollardaki DC hızlı şarj istasyonlarında ise dönüşüm istasyonun içinde yapılır ve çok daha yüksek güçle şarj edilir.

Hangi güç size uygun?

• Normal priz (yaklaşık 2,3 kW): Yalnızca acil durumlar için; uzun süreli kullanımda prizi ve tesisatı zorlar.
• 7,4 kW (monofaze, 32 A): Monofaze aboneliklerde en yaygın ev çözümü.
• 11 kW (trifaze, 16 A): Trifaze elektriği olan ev ve sitelerde dengeli bir seçim.
• 22 kW (trifaze, 32 A): İş yerleri için; ancak birçok araç AC’de 11 kW’tan fazlasını alamaz.

Örnek: 60 kWh bataryalı bir aracı %20’den %80’e (yaklaşık 36 kWh) şarj etmek 7,4 kW ile yaklaşık 5 saat, 11 kW ile yaklaşık 3,5 saat sürer. Gerçek süre aracın kabul ettiği güç ve kayıplarla değişir.

Kurulum öncesi kontrol edilmesi gerekenler

• Binanın veya dairenin elektrik abonelik gücü ve mevcut yük durumu
• Panodan şarj noktasına ayrı hat ve uygun kesitte kablo
• Uygun kaçak akım koruması (B tipi veya DC kaçak akım algılamalı cihaz ile birlikte A tipi)
• Topraklama ölçümü
• Dış ortamda kullanılacaksa cihazın su ve toz koruma sınıfı

Apartman ve sitelerde kurulum

Ortak otoparka kurulum için genellikle site yönetiminin veya kat maliklerinin onayı gerekir. Birden fazla şarj noktası planlanıyorsa, binanın toplam gücünü aşmamak için dinamik yük yönetimi yapan cihazlar ve tüketimi ayrı ölçen sayaçlar tercih edilmelidir.

Güvenli kullanım için

• Şarj için uzatma kablosu veya çoklu priz kullanmayın.
• Kabloda ezilme, çatlak veya ısınma fark ederseniz kullanmayı bırakın.
• Mümkünse şarjı elektriğin daha ucuz olduğu gece saatlerine zamanlayın.

Akü ağırlık tablosu (12 V)

Aynı kapasitedeki iki akü, kullanım amacına göre farklı ağırlıkta olabilir. Bu yüzden otomobil marş akülerini ve UPS, alarm ve kamera sistemlerinde kullanılan kapalı tip (VRLA/AGM) aküleri ayrı tablolarda veriyoruz.

Otomobil ve ticari araç marş aküleri

UPS, alarm ve kamera sistemlerinde kullanılan VRLA (AGM/jel) aküler

Pratik formül: akü ağırlığını hızlı tahmin etmek

Tablo elinizde yokken kurşun-asit akülerde şu kaba kural iş görür:

• Marş aküsü: Ah × 0,24 ≈ kg. Örnek: 60 Ah × 0,24 ≈ 14,4 kg.
• VRLA (AGM/jel) akü: Ah × 0,30 ≈ kg. Örnek: 100 Ah × 0,30 ≈ 30 kg.
• Lityum (LiFePO4) akü: aynı kapasitedeki kurşun-asit akünün yaklaşık yarısından daha hafiftir; daha uzun ömürlüdür ama ilk yatırım maliyeti yüksektir.

Bu formül yalnızca ön tahmin içindir. Raf, kabin veya duvar montajı planlanırken ürünün katalog ağırlığı kullanılmalı; birden fazla akü taşıyacak raf ve zeminlerin toplam yükü ayrıca hesaplanmalıdır.

Akü ağırlığı neden farklı olur?

• Kurşun miktarı: Kurşun-asit bir akünün ağırlığının büyük kısmı kurşun plakalardan gelir. Kapasite arttıkça plaka miktarı, dolayısıyla ağırlık artar.
• Kullanım amacı: Marş aküleri kısa sürede yüksek akım verecek ince ve çok sayıda plakayla, UPS ve alarm aküleri ise uzun süreli deşarja dayanacak daha kalın plakalarla üretilir.
• Teknoloji: AGM, jel ve sulu tip aküler aynı kapasitede farklı ağırlıkta olabilir; lityum aküler belirgin şekilde hafiftir.
• Kasa ve tasarım: Kasa malzemesi, terminal tipi ve üreticinin tasarımı birkaç yüz gram ile birkaç kilogram arasında fark yaratabilir.

Akü çeşitleri: teknolojiye göre

Akülerin çoğu kurşun-asit esaslıdır; aralarındaki fark elektrolitin nasıl tutulduğu ve plakaların nasıl üretildiğidir. Lityum aküler ise farklı bir kimyayla çalışır. Doğru akü türü, kullanım amacına göre seçilmelidir.

Sulu (standart) kurşun-asit akü

Elektrolit sıvı haldedir. En ekonomik türdür; bazı modellerde zamanla saf su eklenmesi gerekir ve şarj sırasında gaz çıkardığı için iyi havalandırılan yerlerde kullanılmalıdır. Kullanım: otomobil ve kamyon marş aküleri, forklift (traksiyon) aküleri, büyük endüstriyel akü grupları.

Kalsiyum (bakımsız) akü

Plakalarında kalsiyum alaşımı kullanılan sulu aküdür; su kaybı çok düşük olduğu için kullanıcı tarafından su eklenmez. Kullanım: günümüz otomobillerinin büyük çoğunluğundaki marş aküleri.

EFB akü

Geliştirilmiş sulu akü (Enhanced Flooded Battery). Standart aküye göre sık şarj-deşarja daha dayanıklıdır. Kullanım: start-stop sistemli otomobillerde giriş seviyesi çözüm.

AGM akü

Elektrolit cam elyafı ayırıcılara emdirilmiştir; akü sızdırmaz ve bakım gerektirmez (VRLA). İç direnci düşüktür, yüksek akımı kolay verir ve farklı pozisyonlarda kullanılabilir. Kullanım: UPS, alarm paneli, yangın ihbar santrali, kamera kayıt sistemleri, start-stop özellikli üst segment otomobiller, tekneler.

Jel akü

Elektrolit silika ile jel haline getirilmiştir; sızdırmaz ve bakımsızdır. Derin deşarja ve yüksek ortam sıcaklığına AGM’ye göre daha dayanıklıdır, ancak şarj gerilimine hassastır ve jel aküye uygun ayarlanmış şarj cihazı gerekir. Kullanım: güneş enerjisi sistemleri, tekne ve karavan servis aküleri, akülü tekerlekli sandalye ve temizlik makineleri.

Derin döngülü (deep cycle) akü

Kalın plakalarla, düzenli olarak derin boşaltılıp yeniden şarj edilmek üzere tasarlanır. AGM, jel veya sulu yapıda olabilir. Kullanım: solar ve off-grid sistemler, karavan, tekne, golf arabası, uzun süreli UPS yedekleri.

Tübüler (OPzS / OPzV) akü

Pozitif plakaları tüp şeklinde olan, çok uzun tasarım ömrüne sahip endüstriyel akülerdir; genellikle 2 V hücrelerin seri bağlanmasıyla gruplar oluşturulur. OPzS sulu, OPzV jel tiptir. Kullanım: telekom merkezleri, enerji santralleri, veri merkezleri ve büyük UPS sistemleri.

Lityum (LiFePO4) akü

Aynı kapasitedeki kurşun-asit akünün yaklaşık yarısından daha hafiftir, kullanılabilir kapasitesi daha yüksektir ve binlerce şarj döngüsüne dayanabilir. Pil yönetim sistemi (BMS) ile çalışır; ilk yatırım maliyeti yüksektir ve sıfırın altındaki sıcaklıklarda şarj edilmemesi gerekir. Kullanım: solar sistemler, karavan ve tekne, taşınabilir güç istasyonları, yeni nesil UPS’ler.

Kullanım alanlarına göre akü seçimi

Elektronik ve güvenlik sistemleri

Bu sistemlerde akü çoğu zaman sürekli şarjda bekler ve yalnızca elektrik kesildiğinde devreye girer. Bu nedenle kapalı mekânlara uygun, sızdırmaz ve bakım gerektirmeyen VRLA (genellikle AGM) aküler kullanılır.

Not: Kablosuz alarm dedektörleri, sirenleri ve kumandaları akü yerine genellikle şarj edilemeyen lityum pille çalışır. Pil ömrü kullanıma göre değişir; panel pili zayıflayan cihazı bildirir.

Otomobil, kamyon ve iş makineleri

• Standart otomobil: kalsiyum bakımsız marş aküsü (genellikle 45–74 Ah).
• Start-stop otomobil: araç üreticisinin belirttiği EFB veya AGM akü; yerine sıradan akü takılması önerilmez.
• Kamyon, otobüs, iş makinesi: yüksek kapasiteli marş aküleri (135–225 Ah), çoğu zaman iki akü seri bağlanarak 24 V sistem oluşturulur.

Tekne ve denizcilik

Teknelerde genellikle iki ayrı akü grubu bulunur: motoru çalıştıran marş aküsü ve aydınlatma, buzdolabı, navigasyon gibi cihazları besleyen servis (ev) aküsü. Servis aküsünde derin döngülü AGM, jel veya LiFePO4 tercih edilir. Sarsıntı, eğim ve nem nedeniyle sızdırmaz aküler daha güvenlidir.

Karavan, solar ve off-grid sistemler

Güneş panelinden gün içinde şarj olup gece boşalan bu sistemlerde akü her gün döngüye girer. Bu nedenle derin döngülü jel, AGM veya LiFePO4 akü kullanılır; marş aküsü bu kullanımda kısa sürede kapasite kaybeder.

Endüstriyel kullanım

• Forklift ve transpalet: sulu tübüler traksiyon aküleri veya lityum aküler.
• Telekom ve enerji tesisleri: uzun ömürlü OPzV/OPzS akü grupları.
• Akülü tekerlekli sandalye, temizlik makinesi, golf arabası: derin döngülü jel veya AGM aküler.

Ah (amper-saat) ne anlatır?

Ah, akünün depolayabildiği yük miktarını gösterir. 100 Ah’lik bir akü teorik olarak 5 amper akımı 20 saat boyunca verebilir. Etiketteki değer genellikle 20 saatlik deşarja göre verilir; daha yüksek akım çekildiğinde kullanılabilir kapasite azalır.

Yedekleme süresini hesaplarken enerjiyi watt-saat (Wh) cinsinden düşünmek daha doğrudur: Wh = Volt × Ah. Örneğin 12 V 100 Ah bir akü yaklaşık 1.200 Wh enerji depolar.

Yedekleme süresi nasıl hesaplanır?

1. Akülerden beslenecek cihazların gücünü (watt) toplayın.
2. Akü enerjisini hesaplayın: Volt × Ah.
3. Kullanılabilir oranı uygulayın: akü ömrü için kurşun-asitte yaklaşık %50, lityumda yaklaşık %80.
4. UPS veya inverterin verimini hesaba katın (genellikle %85 civarı).
5. Kullanılabilir enerjiyi toplam güce bölün; sonuç saat cinsinden yedekleme süresidir.

Örnek: 8 kameralı kayıt sistemi

NVR 25 W + 8 IP kamera (her biri yaklaşık 5 W) 40 W + PoE switch 15 W + modem 10 W = yaklaşık 90 W.

12 V 100 Ah kurşun-asit akü: 1.200 Wh × 0,5 × 0,85 ≈ 510 Wh. 510 Wh ÷ 90 W ≈ 5,5 saat yedekleme. Aynı yükte küçük bir UPS’in dahili aküleri (örneğin 2 × 12 V 7 Ah) ancak 1 saat civarında dayanır.

Örnek: alarm ve yangın panelleri

Alarm panelleri bekleme durumunda düşük akım çeker; 12 V 7 Ah bir akü çoğu ev ve küçük iş yeri sistemini uzun saatler çalıştırabilir. Yangın algılama sistemlerinde ise ilgili standartlar genellikle 24 saat bekleme ve ardından 30 dakika alarm süresi için akü hesabı ister; proje gereksinimine göre bu süre daha uzun olabilir. Bu hesap, santralin ve tüm dedektör/sirenlerin akım değerleriyle ayrıca yapılmalıdır.

Akü ömrünü uzatmak için

• Aküleri sık sık tamamen boşaltmayın; derin deşarj ömrü hızla kısaltır.
• Akü bulunan kabin veya odayı serin tutun. Kurşun-asit akülerde ortam sıcaklığı yaklaşık 10 °C arttığında ömür kabaca yarıya iner.
• Şarj cihazının akü tipine (AGM, jel, lityum) uygun ayarlandığından emin olun.
• Alarm ve UPS akülerini yılda en az bir kez test ettirin; kurşun-asit aküler genellikle 3–5 yılda değişim gerektirir.
• Aynı gruptaki akülerin tamamını birlikte değiştirin; eski ve yeni aküyü bir arada kullanmayın.

Sahadan notlar: Montajburada aküyü nasıl test ediyor?

Bir akünün voltajı normal görünse bile kesinti anında beklenen süreyi veremeyebilir. Bu yüzden UPS, alarm ve yangın sistemlerinde aküleri yalnızca voltaj ölçerek değil, yük altında test ederek değerlendiriyoruz. Sahada uyguladığımız üç yöntem:

Bu testler uygun ölçüm ekipmanı ve sistem bilgisi gerektirir; kritik sistemlerde kontrollü ve planlı yapılmalıdır.

Sahadan UPS bakım görselleri

Aşağıdaki fotoğraflar Montajburada’nın UPS bakım ve akü değişimi yaptığı sahalardan. Şişmiş veya sızıntı yapmış bir akü yalnızca değiştirilmez; aynı sorunun tekrarlanmaması için UPS’in şarj devresi ve çalışma ortamının sıcaklığı da kontrol edilmelidir.

Bakım öncesi: sahada karşılaştıklarımız

Değişim ve sonrası

Marş aküsü UPS veya alarmda kullanılır mı?

Kullanılması önerilmez. Marş aküleri motoru çalıştırmak için kısa süreli ve yüksek akım vermek üzere tasarlanır. UPS, alarm ve kamera sistemlerinde ise akü uzun saatler boyunca düşük akımla boşalır ve sürekli şarjda bekler; bu kullanım marş aküsünü hızla yıpratır. Ayrıca kapalı mekânlarda gaz çıkışı ve bakım ihtiyacı nedeniyle sızdırmaz, bakım gerektirmeyen VRLA (AGM veya jel) aküler tercih edilmelidir.

Sık sorulan sorular

60 Ah akü kaç kg?

12 V 60 Ah bir otomobil marş aküsü markaya göre yaklaşık 14–16 kg gelir. Örnek bir üretici verisinde 60 Ah akünün dolu ağırlığı 14,5 kg’dır.

72 amper akü kaç kilo gelir?

12 V 72 Ah marş aküsü yaklaşık 16–18 kg gelir. Örnek bir üretici verisinde bu değer 16,6 kg’dır.

100 Ah akü kaç kg?

100 Ah marş aküsü yaklaşık 23–25 kg, UPS ve solar sistemlerde kullanılan 100 Ah VRLA (AGM/jel) akü ise yaklaşık 28–35 kg gelir; derin döngülü bazı modeller 38–39 kg’a çıkabilir.

Alarm aküsü kaç kg?

Alarm panellerinde en yaygın kullanılan 12 V 7 Ah akü yaklaşık 2–2,5 kg’dır. Daha büyük sistemlerde kullanılan 12 V 18 Ah akü ise 5–6 kg civarındadır.

Jel akü ile AGM akü arasındaki fark nedir?

İkisi de sızdırmaz ve bakımsızdır. AGM akü yüksek akımı daha kolay verir ve UPS, alarm, yangın santrali gibi sürekli şarjda bekleyen sistemlerde yaygındır. Jel akü derin deşarja ve sıcaklığa daha dayanıklıdır; solar ve tekne gibi her gün döngüye giren kullanımlarda öne çıkar, ancak uygun şarj cihazı gerektirir.

Teknede hangi akü kullanılmalı?

Marş için marş aküsü, cihazları beslemek için ayrı bir servis aküsü kullanılması önerilir. Servis aküsünde derin döngülü AGM, jel veya LiFePO4 tercih edilir; sızdırmaz tipler sarsıntı ve eğim koşullarında daha güvenlidir.

Akü eskiyince ağırlığı azalır mı?

Belirgin bir şekilde azalmaz. Akü eskidikçe kapasite kaybeder ama bu kayıp ağırlıktan anlaşılamaz. Akünün durumunu anlamak için akü test cihazıyla ölçüm yapılması gerekir.

Akü ağırlığı kaliteyi gösterir mi?

Tek başına göstermez. Aynı tip ve kapasitedeki akülerde kurşun miktarı genellikle kapasiteyle ilişkilidir; ancak kalite için üreticinin teknik verileri, garanti süresi ve kullanım amacına uygunluk birlikte değerlendirilmelidir.

Bu rehber hakkında

Bu içerik, 2008’den bu yana İstanbul’da UPS, alarm, yangın ihbar ve güvenlik sistemleri kuran Montajburada ekibinin saha deneyimiyle hazırlanmıştır. Akü testi, UPS bakımı ve sistem kurulumu için bize ulaşabilirsiniz.

Yaygın denetim programları

• amfori BSCI (Business Social Compliance Initiative)
• SMETA (Sedex Members Ethical Trade Audit)
• WRAP (Worldwide Responsible Accredited Production)
• WCA (Workplace Conditions Assessment)
• ICS (Initiative for Compliance and Sustainability)

İş sağlığı ve güvenliği neden kritik?

Bu denetimlerin önemli başlıklarından biri iş sağlığı ve güvenliğidir. Denetçiler genellikle yangın algılama ve alarm sistemlerinin varlığını ve çalışırlığını, acil aydınlatma ve çıkış yönlendirmelerini, tahliye yollarının açık olmasını ve bu sistemlerin düzenli test ve bakım kayıtlarını kontrol eder. Kriterler programa ve müşteriye göre değişebilir.

Bu alanda neler yapıyoruz?

• Yönetmeliğe uygun yangın algılama ve ihbar sistemi kurulumu
• Acil aydınlatma ve çıkış yönlendirme armatürleri
• Periyodik test ve bakım, bakım kayıtlarının düzenlenmesi
• Denetim öncesi mevcut sistemlerin kontrolü

Nasıl çalışır?

• Geniş diyaframlı lens: ColorVu kameralarda F1.0 civarı geniş açıklıklı lensler kullanılır. F1.0 lens, yaygın F2.0 lense göre yaklaşık dört kat daha fazla ışık toplar.
• Yüksek hassasiyetli sensör: Az ışıkta daha fazla ayrıntı yakalayan sensörler tercih edilir.
• Görüntü işleme: Gürültü azaltma algoritmaları karanlık sahnelerdeki karıncalanmayı azaltır.
• Sıcak beyaz ek ışık: Ortamda hiç ışık yoksa kameranın üzerindeki göze rahat gelen sıcak beyaz LED devreye girer ve görüntü renkli kalır. Bazı modeller kızılötesi ve beyaz ışık arasında otomatik geçiş yapabilir.

Avantajları

• Gece kayıtlarında araç, kıyafet ve eşya renkleri ayırt edilebilir; olay sonrası inceleme kolaylaşır.
• Ek ışığın yanması, izinsiz giriş girişimlerinde caydırıcı etki yaratır.
• Az ışıklı otopark ve bahçelerde ayrıca projektör ihtiyacını azaltabilir.

Dikkat edilmesi gerekenler

• Ek beyaz ışık görünür olduğu için yatak odası pencerelerine veya komşu cepheye bakan kameralarda rahatsızlık yaratabilir; bu durumda kızılötesi moda geçebilen modeller tercih edilmelidir.
• Işık, gece böcekleri kameraya çekebilir; kamera konumu buna göre seçilmelidir.
• Çok uzun mesafeleri izlemek için güçlü kızılötesi veya ayrı aydınlatmalı çözümler daha uygun olabilir.
• Lens geniş açılı olduğundan, uzak plaka okuma gibi işlerde ayrı bir kamera gerekebilir.

Nerelerde tercih edilmeli?

Site ve fabrika girişleri, otoparklar, depo bahçeleri, mağaza önleri ve gece yeterli aydınlatması olmayan dış alanlar ColorVu tipi kameraların en çok fayda sağladığı yerlerdir. Doğru sonuç için kamera seçimi kadar konumlandırma ve mevcut aydınlatmanın da birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Alarm sistemi nasıl çalışır?

• Kurma: Mekândan çıkarken tuş takımı, kumanda veya telefon uygulamasıyla sistem kurulur. Çıkış gecikmesi süresince kapıdan çıkabilirsiniz.
• Algılama: Kapı açılması, camın kırılması veya içeride hareket gibi bir olayı ilgili dedektör algılar ve panele sinyal gönderir.
• Giriş gecikmesi: Giriş kapısından gelen sinyallerde panel, doğru kodun girilmesi için kısa bir süre bekler.
• Alarm: Kod girilmezse ya da gecikmesiz bir bölge tetiklenirse iç ve dış siren çalar.
• Bildirim: Panel; SMS, uygulama bildirimi veya Alarm Kontrol Merkezi’ne sinyal göndererek olayı bildirir.

Panik butonu, yangın, gaz ve su baskını dedektörleri gibi bazı bölgeler 24 saat aktiftir; sistem kurulu olmasa bile alarm verir.

Alarm sisteminin parçaları

Her bir dedektörün çalışma mantığını ve kullanım alanlarını alarm sensörü türleri rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.

Sahadan örnekler

Kablolu mu, kablosuz alarm sistemi mi?

Hibrit paneller kablolu ve kablosuz dedektörleri aynı sistemde birlikte kullanır. Örneğin kablo çekilebilen noktalar kablolu, çekilemeyen pencereler kablosuz olarak bağlanabilir.

Kurma modları ve kullanıcı ayarları

• Tam kurma: Mekânda kimse yokken tüm dedektörler devrededir.
• Evde kurma (kısmi): Gece evdeyken kapı ve pencereler korunur, iç hareket dedektörleri devre dışı kalır.
• Bölge bazlı kurma: İş yerlerinde depo veya kasa odası kurulu kalırken satış alanı açık tutulabilir.
• Kullanıcı kodları: Her kişiye ayrı kod verilir; kimin ne zaman kurup kapattığı kayıt altına alınır.

Alarm bildirimi: telefon mu, izleme merkezi mi?

Gece, tatil ve yoğun iş saatlerinde alarmın gözden kaçmaması için Alarm Kontrol Merkezi bağlantısı önerilir.

Mekâna göre alarm sistemi

• Ev ve villa: Kapı ve pencere kontakları, iç hareket dedektörü, dış siren; evde kurma modu.
• Mağaza: Kepenk kontağı, cam kırılma dedektörü, tezgâh altına sessiz panik butonu.
• Kuyumcu: Kasa için titreşim dedektörü, vitrin koruması ve 7/24 izleme; ayrıntılar için kuyumcu alarm sistemleri sayfamıza bakabilirsiniz.
• Ofis: Bölge bazlı kurma, kullanıcı kodları, geçiş kontrol ile entegrasyon.
• Fabrika ve depo: Geniş alanlar için 360° tavan tipi ve dış ortam dedektörleri, çevre koruması.

Yanlış alarmları azaltmak için

• Hareket dedektörleri klima, kalorifer ve güneş alan camlara doğrudan bakmayacak şekilde yerleştirilmelidir.
• Evcil hayvan varsa hayvan dostu (pet immune) dedektör seçilmelidir.
• Sistem kurulmadan önce pencerelerin kapalı olduğu kontrol edilmelidir; panel açık bölgeleri uyarır.
• Tüm kullanıcılar giriş-çıkış süreleri ve kodlar konusunda bilgilendirilmelidir.
• Kablosuz dedektörlerin pilleri ve panelin aküsü düzenli kontrol edilmelidir.

Bakım ve periyodik kontrol

Alarm sistemi yılda en az bir kez test edilmelidir: tüm dedektörlerin tek tek tetiklenmesi, sirenlerin, iletişim modülünün ve izleme merkezi bağlantısının kontrolü. Panel aküsü zamanla kapasite kaybeder; aküyü yalnızca voltajla değil yük altında test etmek gerekir. Bu konuyu akü rehberimizde anlattık.

Sık sorulan sorular

Elektrik kesilirse alarm sistemi çalışır mı?

Evet. Alarm paneli kendi aküsüyle çalışmaya devam eder; kablosuz dedektörler pille çalışır. Kesinti süresi uzunsa modem ve iletişim cihazlarının da UPS ile desteklenmesi önerilir.

İnternet kesilirse alarm bildirimi gider mi?

Panelde GSM modülü varsa bildirim GSM üzerinden gönderilir. İnternet ve GSM’in birlikte kullanıldığı çift yol iletişim, bir hat kesildiğinde diğerinin devreye girmesini sağlar.

Evcil hayvanım varsa alarm sistemi kullanabilir miyim?

Evet. Belirli ağırlığa kadar hayvanları yok sayan hayvan dostu hareket dedektörleri kullanılır; ayrıca evde kurma modunda iç hareket dedektörleri kapalı tutulabilir.

Alarm sistemini kendim kurabilir miyim?

Hazır kablosuz setler kullanıcı tarafından kurulabilir. Ancak dedektörlerin doğru yerleştirilmesi, kör noktaların kapatılması, yanlış alarmların önlenmesi ve izleme merkezi bağlantısı için profesyonel keşif ve kurulum daha güvenilir sonuç verir.

Alarm sistemi fiyatı neye göre değişir?

Fiyat; mekânın büyüklüğüne, giriş noktası sayısına, dedektör türlerine, kablolu veya kablosuz tercihine, iletişim modülüne ve izleme hizmeti alınıp alınmayacağına göre değişir. Kesin fiyat keşif sonrası yazılı teklifle belirlenir.

Bu rehber hakkında

Bu içerik, 2008’den bu yana İstanbul’da alarm, güvenlik kamerası ve yangın ihbar sistemleri kuran Montajburada ekibinin saha deneyimiyle hazırlanmıştır. Alarm sistemi keşfi için bize ulaşabilirsiniz.

Hangi standartlar uygulanır?

• ANSI/TIA-568: Dünyada yaygın kullanılan ticari bina kablolama standardı.
• ISO/IEC 11801: Uluslararası genel kablolama standardı.
• EN 50173: Avrupa standardı; Türkiye’de TS EN 50173 olarak uygulanır.

Bu standartlar kablo türlerini, mesafeleri, sonlandırma yöntemlerini, etiketlemeyi ve test kriterlerini tanımlar.

Yapısal kablolamanın bölümleri

• Çalışma alanı: Kullanıcının cihazını bağladığı data prizi ve patch kablosu.
• Yatay kablolama: Prizden kat kabinine giden kablolar.
• Omurga (backbone): Katlar ve binalar arasındaki ana bağlantılar; genellikle fiber optik.
• Kabin ve sistem odası: Patch panellerin, switch’lerin ve sunucuların bulunduğu merkez.

Kablo kategorileri karşılaştırması

Ekranlı mı, ekransız mı?

Ofislerin çoğunda ekransız (U/UTP) kablo yeterlidir. Elektrik kablolarına yakın güzergâhlar, üretim tesisleri ve yoğun elektromanyetik gürültü olan ortamlarda ekranlı (F/UTP, S/FTP) kablo tercih edilir. Ekranlı sistemlerde konnektör ve patch panelin de ekranlı olması ve doğru topraklanması gerekir; aksi halde ekran işe yaramaz.

Fiber optik ne zaman gerekir?

100 metreyi aşan mesafelerde, binalar arası bağlantılarda ve katlar arası omurgada fiber kullanılır. Bina içi omurgada çok modlu (OM3/OM4), uzun mesafelerde tek modlu (OS2) fiber tercih edilir. Fiber elektriksel olarak yalıtkan olduğu için binalar arası bağlantılarda yıldırım ve toprak farkı risklerini de ortadan kaldırır.

Kurulumda dikkat edilmesi gerekenler

• Elektrik hattından uzak güzergâh: Data kabloları enerji kablolarıyla aynı kanalda, uzun mesafe paralel çekilmemelidir.
• Bükülme yarıçapı: Kablolar keskin açılarla bükülmemeli, ezilmemelidir.
• Kelepçe ayarı: Kablo bağları aşırı sıkılmamalıdır; sıkıştırma kablonun iç yapısını bozarak performansı düşürür.
• Sonlandırma: Damar çiftlerinin bükümü, sonlandırma noktasında mümkün olduğunca az açılmalıdır.
• Tek bağlantı standardı: Tüm tesiste T568A ya da T568B renk dizilişinden yalnızca biri kullanılmalıdır.
• Büyüme payı: Her çalışma alanına yedek hat bırakılmalı, kabin ve patch panel kapasitesi ileride eklenecek noktalar düşünülerek seçilmelidir.
• Tavan noktaları: IP kamera ve kablosuz erişim noktaları için tavan hatları baştan planlanmalıdır.

Etiketleme ve test

Her hat, prizde ve patch panelde aynı numarayla etiketlenmelidir; böylece arıza ve değişikliklerde hangi kablonun nereye gittiği saniyeler içinde bulunur. Kurulum sonunda her hat test edilir:

• Damar (wiremap) testi: 8 damarın her birinin doğru sırayla ve kopuksuz bağlandığı, kısa devre ya da çapraz bağlantı olmadığı doğrulanır.
• Sertifikalı ölçüm: Kablo sertifikasyon cihazıyla hattın ilgili kategorinin performans değerlerini (zayıflama, karışma vb.) sağlayıp sağlamadığı ölçülür ve rapor edilir. Kurumsal projelerde ve garanti gerektiren durumlarda tercih edilir.

Montajburada olarak kurduğumuz her hatta 8 damar testi ve etiketleme yapıyoruz; sertifikalı ölçüm raporu isteğe bağlı olarak sunuluyor.

Sahadan örnekler

Sık sorulan sorular

Cat6 mı, Cat6A mı tercih edilmeli?

Çoğu ofis ve iş yeri için Cat6 yeterlidir. 10 Gbps hız ihtiyacı, yeni nesil kablosuz erişim noktaları veya uzun yıllar değişmeyecek bir altyapı planlanıyorsa Cat6A tercih edilir. Cat6A daha kalın ve maliyetlidir; kabin ve kanal hacmi buna göre planlanmalıdır.

Evde yapısal kablolama gerekli mi?

Kablosuz ağın yetersiz kaldığı büyük evlerde, IP kamera, akıllı TV ve oyun konsolu kullanılan yerlerde her odaya Cat6 hat çekilmesi önerilir. Tadilat sırasında çekilen kablolar, sonradan çekilecek kablolara göre çok daha ekonomiktir.

Test raporu şart mı?

Her hattın en azından 8 damar testinden geçmesi gerekir; bu test bağlantı hatalarını ortaya çıkarır. Sertifikalı ölçüm raporu ise kurumsal projelerde, garanti veya denetim gerektiren durumlarda tercih edilir.

Kablosuz ağ varken kablolu altyapıya neden ihtiyaç var?

Kablosuz erişim noktaları da kablolu altyapıya bağlıdır. Ayrıca masaüstü bilgisayar, IP kamera, yazıcı ve sunucu gibi sabit cihazlar kablolu bağlantıyla daha hızlı ve kararlı çalışır.

IP kameralar için ayrı hat gerekir mi?

Kameralar aynı yapısal kablolama altyapısını kullanabilir; ancak her kameraya ayrı hat çekilir ve genellikle ayrı bir PoE switch ve ağ bölümü (VLAN) üzerinden çalıştırılır.

Bu rehber hakkında

Bu içerik, 2008’den bu yana İstanbul’da yapısal kablolama, rack kabin, kamera ve güvenlik sistemleri kuran Montajburada ekibinin saha deneyimiyle hazırlanmıştır. Network altyapısı keşfi için bize ulaşabilirsiniz.